Pijnbestrijding bevalling, welke mogelijkheden zijn er?

Baringspijn/pijn tijdens de bevalling, dat is geen pretje. Niet iedereen gaat uitgerust, zelfverzekerd en vol goede moed de bevalling in. Zeker wanneer je oververmoeid of angstig bent kun je erg tegen de bevalling op zien. Lees je in over de verschillende soorten pijnbestrijding, zodat je goed op de hoogte bent en een stok achter de deur hebt. Pijnbestrijding bevalling, lees hier alles wat je moet weten.


Hoe verloopt een bevalling?

Jezelf inlezen is een belangrijke voorbereiding op de naderende bevalling. Wanneer de bevalling eenmaal begint, weet je ongeveer wat je kunt verwachten. Over het algemeen worden de weeën heviger en pijnlijker wanneer je bijna bij de eindstreep bent.

>> Lees hier meer over de verschillende fases van de bevalling

Kiezen voor pijnbestrijding bevalling

Tegenwoordig is het mogelijk om van tevoren aan te geven dat je graag pijnbestrijding wilt tijdens de bevalling. Niet ieder ziekenhuis gaat mee in de wens voor pijnbestrijding, dus het is verstandig om hier vooraf duidelijke afspraken over te maken. Het is vervelend om teleurgesteld te worden op zo’n belangrijk moment in je leven. Het geboorteplan kun je gebruiken om je bevallingswensen kenbaar te maken.

Wil je thuis gaan bevallen? Dan is medische pijnbestrijding niet mogelijk. Wanneer je voor medische pijnbestrijding kiest, wordt de conditie van je kindje constant in de gaten gehouden. Gelukkig zijn er ook manieren van pijnbestrijding die je thuis kunt gebruiken. Hieronder kun je meer lezen over natuurlijke pijnbestrijding tijdens de bevalling.

Natuurlijke pijnbestrijding bevalling

Het is fijn om de mogelijkheden van natuurlijke pijnbestrijding te kennen. Je kunt jezelf van tevoren al enigszins voorbereiden en beslissen welke manieren jou aanspreken en welke pijnbestrijding helemaal niet bij je past.

Goede begeleiding is het halve werk

Allereerst moet je weten dat er twee stofjes zijn die belangrijk zijn tijdens een bevalling. Endorfine is een natuurlijke pijnstiller. Als je een lichamelijke inspanning moet leveren, wordt dit stofje aangemaakt. Oxytocine zorgt tijdens een bevalling voor de nodige weeën. Deze stof heb je overigens ook nodig tijdens de borstvoedingsperiode. Het zorgt ervoor dat de melkkliertjes samen kunnen trekken, zodat de borstvoeding kan slagen.

Ervaar je stress of angst? Dan komt er adrenaline vrij. Deze stof wil je juist niet tijdens de bevalling. Adrenaline werkt oxytocine en endorfine namelijk tegen. Gevolg kan zijn : stagnerende bevalling, geen natuurlijke pijnstilling en dus meer pijn. Zeer angstige vrouwen hebben een veel minder positieve terugkijk op de bevalling.

Zelfverzekerd en vol vertrouwen de bevalling in

Het is belangrijk om (enigszins) zelfverzekerd en vol vertrouwen de bevalling in te gaan. Bedenk van tevoren wie je bij de bevalling wilt hebben ter steun en vooral: wie niet? Je kunt (eventueel samen met de verloskundige) een geboorteplan/bevallingsplan opstellen, zodat je jouw wensen vast kunt leggen. De verloskundige zal altijd proberen zoveel mogelijk rekening met het geboorteplan te houden.

Soms is er sprake van overmacht. Heb je in je geboorteplan beschreven dat je thuis wilt bevallen, maar verloopt de bevalling niet goed? Dan kan de verloskundige besluiten om alsnog te vertrekken naar het ziekenhuis. Er wordt rekening gehouden met jouw wensen, maar de gezondheid van jou en je kindje staat altijd voorop.

Massage onderrug – pijnbestrijding bevalling

Wie houdt er niet van een goede massage? Wanneer je pijn ervaart tijdens de bevalling kan een massage verlichting bieden. Laat je partner (of doula, vriendin, moeder) de onderrug goed onder handen nemen. Dit zorgt voor ontspanning en directe verlichting. Gespannen spieren werken niet mee wanneer je baringspijn hebt. Wanneer de juiste plekken gestimuleerd worden tijdens een wee merk je direct verlichting.

Een warm bad of een warme douche

Je kunt de baringspijn ook verlichten door een warme douche of een warm bad te nemen. In een bad voel je je lichaamsgewicht niet en kun je veel makkelijker bewegen. Er zijn niet voor niets zoveel vrouwen die in bad willen bevallen en hier uiteindelijk positieve ervaringen mee hebben. Zorg dat het bad niet te warm is, want dan kan het juist tegenwerken. Ook een kruik kan wat verlichting geven tijdens de weeën.

Deze manier van natuurlijke pijnbestrijding werkt overigens niet voor iedereen. Sommige vrouwen vinden de warmte van een bad helemaal niet fijn en willen er zo snel mogelijk weer uit. Wanneer je bevangen bent door de warmte, kun je ook een paniekgevoel ervaren. Soms worden de weeën namelijk een stuk intenser. De bewegingsvrijheid wordt wel altijd positief ervaren.

Let op! Zijn je vliezen al gebroken en heb je nog geen actieve weeën? Dan wordt een bad afgeraden. Je mag dan wel gewoon onder de douche staan, mits je baby is ingedaald. De instructies krijg je van de verloskundige. Ook seks hebben mag niet wanneer de vliezen zijn gebroken.

Ademhalingsoefeningen cursus | pijnbestrijding bevalling

Er zijn veel cursussen die je tijdens de zwangerschap kunt volgen. In deze cursussen leer je vaak bepaalde ademhalingsoefeningen. Je leert rustig te blijven, zodat je de pijn beter aan kunt. Je wilt natuurlijk niet in paniek raken of gaan hyperventileren! Een goede, rustige ademhaling is essentieel! Door een slechte ademhaling (te snel, paniekerig) krijg je minder zuurstof binnen, wat kan zorgen voor een lage hartslag (bij jou én de baby) en een lage bloeddruk. Deze scenario’s wil je vermijden.

Tip! Wil je graag een bevalcursus/geboortecursus/pufcursus volgen, maar dan online? Dat is ook mogelijk.

>> In dit artikel kun je alles lezen over de Online Geboorte Academie. Een coronaproof bevalcursus online voor een leuke prijs.

Alternatieve pijnbestrijding bevalling

Naast de medische én natuurlijke mogelijkheden van pijnbestrijding tijdens de bevalling bestaan er ook nog alternatieve methoden. Hierover kun je hieronder meer lezen.

Transcutane Elektrische Neuro Simulatie (TENS)

Het TENS apparaat is een klein en zeer populair apparaat ter pijnbestrijding. Je kunt jezelf schokjes toedienen, die een pijnstillende werking hebben. Het apparaat heeft verschillende frequenties en kan zorgen voor het blokkeren van pijnsignalen, maar ook voor de aanmaak van endorfine. Talloze vrouwen gingen je voor en bevelen de Elle TENS aan. Bekijk hieronder de GeboorteTENS.

>> Lees hier ons GeboorteTens artikel

Acupunctuur en acupressuur

Je kunt ervoor kiezen om tijdens de bevalling acupunctuur of acupressuur toe te passen. Door deze technieken toe te passen kan de pijn verminderen door de druk op speciale punten. Verdiep jezelf hier van tevoren in, want het gaat hier om meerdere punten. Kijk eens op Google voor duidelijke plaatjes.

Kun je niet zo goed bij de drukpunten? Schakel dan de hulp in van je partner, vriendin of moeder. Door de specifieke drukpunten te behandelen, kun je de pijn verzachten. Acupressuur wordt ook gebruikt om de bevalling op te wekken.

>> Lees hier meer over manieren om de bevalling op te wekken

Acupressuur

Aromatherapie

Aromatherapie helpt je te ontspannen door middel van geuren. Er wordt een prettige omgeving gecreëerd, met fijne geuren. Hierdoor kun jij lekker ontspannen, wat weer goed is voor de endorfines. Let wel op dat de oliën die je hiervoor gebruikt 100% zuiver zijn. Het beste is advies vragen aan de verloskundige. Niet alle etherische oliën zijn geschikt voor zwangere vrouwen.

Pijnbestrijding

Hypnobirthing / hypnose

Er zijn manieren om jezelf in trance te brengen, zodat de pijn naar de achtergrond verdwijnt. Tegenwoordig is hypnobirthing razend populair. Tijdens een cursus (of in boeken) leer je verschillende ademhalingstechnieken, hoe een bevalling hoort te verlopen en je leert jezelf te ontspannen. Hypnobirthing is geen hypnose zoals je hem waarschijnlijk kent, maar jezelf in optimale staat van ontspanning brengen.

>> Hier kun je boeken vinden over hypnobirthing

Waterinjecties

Een snelle en meestal effectieve vorm van alternatieve pijnbestrijding bevalling: waterinjecties. Bij pijn in de onderrug kun je ervoor kiezen om een paar injecties met steriel water te krijgen. De verloskundige plaatst deze injecties net boven de billen. De prikken kunnen als gevoelig/pijnlijk worden ervaren, maar daar krijg je wel pijnverlichting voor terug.

Vraag van tevoren of je verloskundige deze manier van pijnbestrijding aanbiedt.

Medische pijnbestrijding bevalling

Medische pijnbestrijding is in veel landen normaal. In Nederland is dit echter niet het geval. Veel vrouwen in ons land bevallen zonder enige vorm van pijnbestrijding. Blijkt tijdens de bevalling dat je de pijn niet aan kunt? Of heb je bijvoorbeeld een weeënstorm, zonder dat het je ontsluiting oplevert? Dan kan het verstandig zijn om pijnbestrijding tijdens de bevalling toe te passen.

Wanneer je kiest voor medische pijnbestrijding, moet je in het ziekenhuis bevallen. De conditie van de zwangere vrouw én het kindje worden voortdurend in de gaten gehouden.

Lachgas | pijnbestrijding bevalling

Vroeger werd lachgas al toegepast tijdens bevallingen en dat komt steeds meer terug. Lachgas = 50% distikstofoxide en 50% zuurstof. Deze vorm van pijnbestrijding heeft wat voordelen: geen bijwerkingen voor de weeën, snel effect, geen bijwerkingen voor de baby en je hebt zelf de controle.

Nadelen: niet iedere zorgverzekeraar biedt een vergoeding, je kunt nog niet overal gebruikmaken van lachgas en je hebt een masker op. Je kunt dus niet overal naartoe lopen wanneer je dat wilt. Ook na bepaalde operaties en een laag B12 gehalte wordt lachgas afgeraden.

Pethidine-prik (injectie)

Pethidine lijkt een beetje op morfine en is in bijna elk ziekenhuis op elk moment te krijgen. Dat is gelijk een voordeel. Niet alle vrouwen ervaren genoeg pijnverlichting en de prik werkt maximaal vier uur. De prik wordt in het been of in de bil gegeven. Een slaperig gevoel is heel normaal. Meestal worden de scherpe randjes van de pijn afgehaald door deze prik.

Er kleven wat nadelen aan deze prik. Je kan erg suf worden van dit middel, waar je baby’tje ook last van kan krijgen.

Nadelen: rondlopen kan niet meer en de baby kan suf worden van dit middel. Doordat je kindje suf is, kan hij moeite hebben met ademhalen na de geboorte en borstvoeding. Dit komt niet bij alle baby’s voor, maar het risico is aanwezig.

Pijnpompje (remifentanil)

Remifentanil krijg je via een infuus in je arm. Het infuus zit vast aan een pompje en je kunt zelf op een knop drukken om de hoeveelheid te bepalen. Wees niet bang: het pompje is perfect afgesteld, zodat je jezelf niet teveel kunt geven. Dit middel werkt vaak al na een paar minuutjes en na de bevalling is het snel uit je lichaam.

Nadelen: je moet constant in de gaten gehouden worden, omdat het middel effect kan hebben op de ademhaling en zuurstof in het bloed. Ook is er nog niet goed onderzocht wat voor een effect remifentanil heeft op borstvoeding.

Bevallen met een ruggenprik

In sommige landen (Verenigde Staten bijvoorbeeld) wordt bij voorbaat al afgesproken dat je een ruggenprik krijgt. In Nederland is dit niet zo vanzelfsprekend. Deze prik wordt door middel van een injectie in je onderrug gezet. Een anesthesist plaatst een naald onderin je rug met een plaatselijk verdoving. De rug moet helemaal bol gemaakt zijn en het is belangrijk dat je heel stil zit.

Nadelen: geen bewegingsvrijheid (i.v.m. gevoelloze benen en infuus/katheter), je moet een bolle rug maken en heel stil zitten wanneer de prik gezet wordt (lastig tijdens een wee), risico op pijn in de rug maanden na de prik, persweeën minder voelen.

Pijnbestrijding

Nadat de prik gezet is, gaat de naald eruit. Er is dan een dun slangetje in je rug verplaatst dat zorgt voor een ultiem genot: geen pijn meer tijdens de rest van de bevalling. De pijn zakt razendsnel weg. Soms werkt de verdoving niet goed en voel je aan één zijde van je lichaam nog pijn.

Soms werkt de ruggenprik niet

Er is echter een kleine kans dat de ruggenprik niet goed werkt. Je kunt er dan voor kiezen om de prik opnieuw te laten zetten. Nadeel van de ruggenprik is dat je soms langer moet persen, waardoor je meer kans heeft op een zogenaamde “vaginale kunstverlossing”. Je moet dan denken aan een verlossing met behulp van een vacuümpomp. Ook zijn de weeën vaak een stuk minder krachtig.

Niet rondlopen en een katheter

Je kunt niet rondlopen, omdat je weinig/geen gevoel hebt in je benen en een infuus hebt. Ook wordt er een katheter geplaatst, omdat je niet meer voelt of je moet plassen. Het plaatsen van een katheter kan naar zijn.

Koorts

Soms kun je door een ruggenprik koorts ontwikkelen. Je krijgt dan uit voorzorg antibiotica. Heel af en toe moet de baby dan onderzocht worden door de kinderarts.

Pijnbestrijding

Arghh, jeuk!

Er is een kans dat je jeuk krijgt door de ruggenprik. Sommige vrouwen hebben een (milde) allergie tegen dit middel. Dit is erg vervelend, maar nog altijd beter dan vreselijke pijnen. Heb je jeuk tijdens de ruggenprik (gehad)? Dan ervaar je meestal ook jeuk wanneer je na een keizersnede een pijnpompje krijgt.

Hoofdpijn

Hoofdpijn na een ruggenprik kan voorkomen wanneer er ruggenmergvocht uit het prikgaatje lekt.

Ruggenprik niet altijd beschikbaar

Een ruggenprik wordt gezet door een anesthesist. Wanneer alle anesthesisten bezig zijn, moet je soms (uren) wachten op de ruggenprik. ‘s Nachts zijn er niet in ieder ziekenhuis anesthesisten aanwezig. Een operatie gaat altijd voor op een ruggenprik, bereid je daarop voor en geef op tijd aan dat je een ruggenprik wilt.

Conclusie pijnbestrijding bevalling

Natuurlijke- of alternatieve pijnbestrijding zijn de meest gezonde manieren om de pijn onder controle te krijgen. Je kindje heeft hier geen last van. Een goede voorbereiding is echt het halve werk. Ben je angstig? Zoek hier hulp voor en lees je goed in. Maak een duidelijk bevallingsplan/geboorteplan en overleg dit plan met de verloskundige of gynaecoloog.

Lees ook: